Wat is SPF, en wat betekent SPF 50?

SPF betekent Sun Protection Factor: de beschermingsfactor tegen verbranding door de zon. SPF 50 betekent dat onder testomstandigheden ongeveer vijftig keer zoveel UV-dosis nodig is om dezelfde beginnende roodheid te veroorzaken als op onbeschermde huid. Het getal gaat vooral over UVB. Kies daarnaast UVA-bescherming, breng voldoende zonnebrand aan en smeer buiten opnieuw.

Op een fles zie je vaak meer dan één aanwijzing: SPF 50, een plusje, een UVA-logo en iets over waterbestendigheid. Die vertellen ieder iets anders. Als je weet hoe ze samenhangen, wordt het makkelijker om het etiket te lezen en je gezicht goed te beschermen vóór een werkdag, wandeling of fietstocht.

Wat vertelt het SPF-getal je?

Een hogere SPF geeft onder dezelfde testomstandigheden meer bescherming tegen verbranding. De factor hoort bij het geteste product en de manier waarop het is aangebracht. Hij vertelt niet hoeveel uren je onbezorgd buiten kunt blijven.

Goed smeren helpt huidkanker voorkomen en beschermt tegen verbranding en vroegtijdige huidveroudering. Voor een gewone gezichtsroutine adviseert de AAD minstens SPF 30, met bescherming tegen UVA en UVB. SPF 50 of 50+ biedt een hogere bescherming tegen verbranding. De dagelijkse gewoonten eromheen vind je in onze basisgids over zonnebrand voor je gezicht.

Wat wordt bij SPF vergeleken?

De meting draait om de hoeveelheid UV die nodig is voor een eerste duidelijke roodheid van de huid. Onderzoekers vergelijken beschermde en onbeschermde huid onder vastgelegde omstandigheden. Ze delen de benodigde dosis bij bescherming door de benodigde dosis zonder bescherming. Die verhouding is de SPF.

Dat is iets anders dan vragen hoe warm de huid wordt of hoe dik een crème aanvoelt. Een lichte lotion en een rijke crème kunnen hetzelfde SPF-getal hebben. De textuur vertelt vooral of je het product prettig vindt; de beschermingsfactor volgt uit de test. De FDA legt deze verhouding tussen UV-doses uit.

De meetuitkomst gaat voornamelijk over UVB, de straling die een grote rol speelt bij zonnebrand. UVA vraagt om aanvullende informatie. Daarom lees je op het etiket ook verder dan het grote getal op de voorkant.

SPF 50 met één eenvoudig voorbeeld

Stel dat in een test één dosis-eenheid nodig is om onbeschermde huid net te laten verbranden. Met een bescherming van SPF 50 zijn daarvoor ongeveer vijftig van zulke dosis-eenheden nodig. Dit is een rekenvoorbeeld om de verhouding te begrijpen; de eenheid staat niet voor een minuut.

Je ziet SPF 50 ook uitgelegd als ongeveer 98% van de UVB tegenhouden en ongeveer 2% doorlaten. Dat is een vereenvoudigde uitleg bij correcte toepassing. De overblijvende fractie is één vijftigste. Het percentage beschrijft geen bescherming tegen álle zonnestraling en betekent ook niet dat je kans op huidkanker precies 98% kleiner wordt.

Voor jou is vooral bruikbaar dat een hoger SPF-getal meer bescherming tegen verbranding biedt, terwijl zorgvuldig aanbrengen nodig blijft. In de uitleg van Cancer Council staan de factor en de doorgelaten fractie naast elkaar.

Waarom de laag op je huid meetelt

Bij de gebruikelijke SPF-test op huid wordt 2 milligram product per vierkante centimeter aangebracht. Dat is een vaste testhoeveelheid. Minder smeren verlaagt de bescherming, en die daling loopt niet netjes evenredig met de hoeveelheid. Van een half laagje SPF 50 kun je dus geen betrouwbare SPF 25 maken.

Thuis hoef je niet ieder stukje gezicht op te meten. Volg de hoeveelheid en aanwijzingen op de verpakking en verdeel het product royaal en gelijkmatig. Werk bijvoorbeeld eerst je voorhoofd af, dan je wangen en vervolgens neus, kin en kaaklijn. Zo geef je ieder gebied aandacht, in plaats van één dot haastig over je hele gezicht uit te vegen.

Kijk ook naar de randjes: de zijkanten van je neus, je haargrens en de buitenkant van je oren. Een goed ingesmeerde wang beschermt een overgeslagen oor niet. In onze gids over de hoeveelheid voor gezicht, hals en oren lees je hoe je deze plekken meeneemt. De foto's laten de handeling zien; de zichtbare stip crème is geen afgemeten totaalhoeveelheid.

Wat betekent het plusje bij SPF 50+?

Op een Europees etiket horen SPF 50 en SPF 50+ bij verschillende categorieën. De Europese aanbeveling koppelt het opschrift SPF 50 aan een gemeten SPF van 50 tot onder 60. Voor SPF 50+ is een gemeten SPF van minstens 60 nodig. De woorden op het etiket zijn respectievelijk ‘hoge bescherming’ en ‘zeer hoge bescherming’.

Het plusje geeft dus aan dat de meetuitkomst de drempel voor de hoogste categorie haalt. Het is geen aanduiding voor extra uren, waterbestendigheid of een prettiger huidgevoel. Die informatie zoek je elders op de verpakking.

Deze indeling komt uit de Europese aanbeveling over zonnebrandclaims. Etiketten uit andere delen van de wereld kunnen andere getallen of aanduidingen gebruiken. Gebruik deze tabelindeling daarom voor de Europese context.

Waarom zoek je ook het UVA-logo?

UVA draagt bij aan huidveroudering en speelt, net als UVB, een rol bij huidkanker. Je wilt je huid tegen beide beschermen. Een hoog SPF-getal alleen geeft je nog geen compleet beeld van de UVA-bescherming.

Op Europese zonnebrand zie je vaak de letters UVA in een cirkel. Dat logo duidt op UVA-bescherming volgens de Europese aanbeveling. Daarbij hoort onder meer een UVA-beschermingsfactor van minstens een derde van de SPF-aanduiding. Het is een verhouding tussen twee beschermingsfactoren, geen percentage van de zonnestraling.

Je hoeft die verhouding tijdens het winkelen niet zelf uit te rekenen. Zoek het SPF-getal én de UVA-aanduiding. Bij een Amerikaans etiket betekent broad spectrum dat het product ook tegen UVA beschermt; de Amerikaanse etiketeisen zijn niet precies dezelfde als de Europese. De Europese Commissie licht het UVA-logo toe.

Plan buiten ook een plek in de schaduw en gebruik kleding, een hoed en een zonnebril. Een bankje onder de bomen of een lunch onder een overkapping maakt bescherming een gewoon onderdeel van je dag.

Waarom kun je SPF niet omrekenen naar uren?

De hoeveelheid UV die je huid krijgt, hangt af van de zonkracht en je tijd buiten. Dezelfde wandeling kan rond het middaguur een andere UV-dosis opleveren dan vroeg in de ochtend. Bewolking, plaats en seizoen spelen mee. Daarom werkt ‘ik verbrand na tien minuten, dus met SPF 50 kan ik vijfhonderd minuten blijven’ niet als planning.

Ook de laag op je gezicht verandert. Na een fietstocht veeg je misschien zweet weg met een handdoek. Tijdens zwemmen, flink zweten of afdrogen kan bescherming verdwijnen. Smeer buiten ongeveer elke twee uur opnieuw, en ook na zulke momenten volgens de gebruiksaanwijzing.

Neem je zonnebrand dus mee als je later opnieuw naar buiten gaat. Lees bij een sportdag ook wat water- en zweetbestendigheid betekenen. Het SPF-getal vervangt die aparte gebruiksinformatie niet.

Lees je verpakking in drie stappen

1. Zoek de bescherming. Lees het SPF-getal en de UVA-aanduiding samen. Zo weet je waar de beschermingsinformatie staat en hoef je niet af te gaan op woorden over textuur of uitstraling.
2. Lees de gebruiksaanwijzing. Kijk hoeveel je moet aanbrengen, wanneer je begint en wat er staat over opnieuw smeren. Ga je zwemmen of sporten, bekijk dan ook de informatie over waterbestendigheid.
3. Loop je eigen buitenmoment na. Een tube op de wastafel helpt bij de ochtend; een plek in je tas helpt later. Neem ook onbedekte hals en oren mee en bedenk waar je kleding of schaduw kunt gebruiken.

Veelgestelde vragen over SPF

Telt SPF uit dagcrème en make-up bij elkaar op?

Nee. SPF 20 in je dagcrème plus SPF 10 in je foundation wordt geen SPF 30. De getallen horen bij de afzonderlijk geteste producten. Breng je zonnebrand op zichzelf in voldoende hoeveelheid aan en gebruik make-up daarover als je dat prettig vindt. Cancer Council bespreekt dit misverstand over optellen.

Betekent SPF 50 iets anders op een donkere huid?

De definitie van SPF verandert niet met je huidtint. Wel verschilt hoe snel een huid verbrandt en hoe duidelijk roodheid zichtbaar is. Ook een donkere huid heeft baat bij bescherming tegen UV. Kies een product dat prettig verdeelt, zodat je de aanbevolen hoeveelheid graag gebruikt.

Moet ik met SPF 50+ nog steeds opnieuw smeren?

Ja. Het plusje verandert de smeermomenten niet. Volg buiten het advies hierboven en de aanwijzingen op je eigen verpakking. Leg voor een lange dag alvast zonnebrand bij de spullen die je meeneemt; dan blijft het niet bij de ochtendlaag.

Soluveli is nog in ontwikkeling. We werken aan gezichtszonnebrand die prettig in zo'n dagelijkse routine past; SPF 50+ is een ontwikkeldoel dat nog met producttests moet worden bevestigd. Op de Soluveli-homepage lees je over de ontwikkeling. Via de launchlijst kun je je aanmelden voor één bericht wanneer we lanceren.