Regularne stosowanie kremu z filtrem pomaga zapobiegać rakowi skóry. Krem przeciwsłoneczny zmniejsza ilość promieniowania UV docierającego do skóry, a tym samym ogranicza uszkodzenia, które mogą przyczyniać się do rozwoju raka skóry. Używaj kremu o współczynniku SPF co najmniej 30, chroniącego przed promieniowaniem UVA i UVB, nakładaj go obficie i uzupełnij ochronę ubraniem oraz cieniem. Najważniejszy jest nawyk, który utrzymasz również w dni robocze czy podczas spaceru.
Sztuczne promieniowanie UV również wiąże się z ryzykiem: dowiedz się, dlaczego solarium nie jest bezpiecznym sposobem na opalanie.
Dlaczego warto chronić skórę, nawet gdy nie czerwienieje?
Promieniowania UV nie widać ani nie czuje się. Ciepło na twarzy nie mówi zatem, jak dużo promieniowania UV dociera do skóry. Chłodny wiatr może sprawić, że spacer będzie przyjemny, mimo że indeks UV jest wysoki. Chmury również nie zatrzymują całego promieniowania UV. Przed aktywnością na świeżym powietrzu sprawdź lokalny wskaźnik UV; WHO zaleca stosowanie ochrony od wskaźnika UV 3.
Promieniowanie UV może uszkadzać DNA w komórkach skóry. DNA zawiera instrukcje, dzięki którym komórki funkcjonują i dzielą się. Takie uszkodzenia odgrywają rolę w powstawaniu raka skóry. Zaczerwienienie jest widocznym sygnałem ostrzegawczym, ale skóra nie musi najpierw się zaczerwienić, aby ochrona miała sens. Opalenizna również jest reakcją na uszkodzenia.
Dlatego zwykłe dni również mają znaczenie. Spacer w czasie lunchu, praca w ogrodzie czy popołudnie na boisku sportowym to wszystkie chwile spędzane na zewnątrz. Nie musisz tworzyć skomplikowanego bilansu tych aktywności. Zamiast tego przed wyjściem zastanów się, jakie części skóry pozostaną odsłonięte i jak je chronić. W naszym podstawowym poradniku o kremie z filtrem do twarzy znajdziesz najważniejsze kroki zebrane w jednym miejscu.
Jak uzupełniają się krem z filtrem, odzież i cień
Filtry przeciwsłoneczne pochłaniają i/lub rozpraszają promieniowanie UV. Dzięki temu do skóry dociera mniej promieniowania. Szeroka ochrona obejmuje promieniowanie UVA i UVB: oba mogą przyczyniać się do rozwoju raka skóry. SPF określa przede wszystkim ochronę przed oparzeniami spowodowanymi promieniowaniem UVB. Dlatego przy europejskim kremie przeciwsłonecznym zwróć również uwagę na ochronę przed promieniowaniem UVA. Komisja Europejska wyjaśnia znaczenie logo UVA na opakowaniu.
Koszulka z długim rękawem zakrywa skórę, którą inaczej należałoby posmarować. Kapelusz z szerokim rondem pomaga chronić twarz, uszy i szyję. Do tego celu przydaje się gęsto tkana tkanina lub odzież z oznaczeniem UPF. Dodaj okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV. Przed popołudniowym spacerem możesz na przykład włożyć do torby lekką koszulę i kapelusz, zanim pójdziesz do łazienki.
Cień zmniejsza ekspozycję, ale nie eliminuje całego promieniowania UV. Tam również posmaruj odsłoniętą skórę. Wybierz co najmniej SPF 30; SPF 50 lub 50+ zapewnia wyższą ochronę, ale tak samo wymaga odpowiedniej ilości i ponownego nakładania. Nie używaj wyższego współczynnika, aby dłużej przebywać w pełnym słońcu.

Co pokazują badania nad rakiem skóry?
Badanie nad kremem przeciwsłonecznym a rakiem skóry wymaga wieloletniego monitorowania. Badacze sprawdzają nie tylko, czy pod koniec dnia na plaży czyjaś skóra jest zaczerwieniona, ale czy później rozwija się rak skóry. Muszą również analizować różne rodzaje raka skóry oddzielnie. Wyniku dotyczącego jednego rodzaju nie można automatycznie zastosować do wszystkich pozostałych.
W australijskim mieście Nambour porównano codzienne stosowanie kremu przeciwsłonecznego z jego stosowaniem według własnego uznania. Pierwotne badanie trwało 4,5 roku. W kontynuacji badania Van der Pols i współpracowników uczestników obserwowano przez kolejne osiem lat. W grupie, która wcześniej smarowała się codziennie, odnotowano mniej przypadków raka płaskonabłonkowego. Jest to powszechna forma raka skóry, często określana skrótem SCC.
- Rak płaskonabłonkowy (SCC): badanie wykazało trwałe zmniejszenie liczby nowotworów w grupie stosującej krem codziennie.
- Rak podstawnokomórkowy (BCC): w tej dalszej obserwacji nie wykazano wyraźnego spadku liczby przypadków tej innej częstej postaci raka skóry.
- Czerniak: późniejsza analiza tego samego badania wykazała mniej czerniaków w grupie stosującej krem codziennie. Ze względu na małą liczbę przypadków dokładne określenie wielkości tego efektu było trudniejsze.
Te różnice pomagają dobrze interpretować doniesienia badawcze. Zmniejszenie liczby przypadków raka skóry nie oznacza jednego stałego odsetka, który dotyczy każdego typu, każdej skóry i każdego kremu przeciwsłonecznego. Praktyczny przekaz pozostaje jasny: regularna ochrona pomaga. Cancer Council i Amerykańska Akademia Dermatologii (AAD) zalecają krem przeciwsłoneczny jako element codziennej ochrony przed słońcem, wraz z ubraniem i cieniem.
Chodzi zatem o wielokrotne stosowanie przez dłuższy czas. Staranne posmarowanie się podczas tygodnia wakacyjnego wpisuje się w ten plan, ale nie może zastąpić ochrony we wszystkie pozostałe dni. Wybierz rozwiązanie, które zadziała również w domu: stały etap smarowania, miejsce na kapelusz i tubkę, którą zawsze masz przy sobie. Dzięki temu długoterminowa porada staje się serią prostych czynności.
Tak wygląda ochrona podczas zwykłego dnia na świeżym powietrzu
Zanim wyjdziesz z domu
Sprawdź wskaźnik UV w miejscu, do którego się udajesz, oraz swoje plany. Krótka wyprawa po zakupy to inny czas na zewnątrz niż cały popołudniowy spacer. Przy wysokim indeksie UV zaplanuj długi spacer poza godzinami najsilniejszego nasłonecznienia. Wskazówki dotyczące odczytywania prognozy i wyjątków znajdziesz w naszym wyjaśnieniu dotyczącym wskaźnika UV.
Nałóż krem przeciwsłoneczny przed wyjściem, zgodnie z instrukcjami na opakowaniu. Pracuj powoli, obszar po obszarze: czoło i linia włosów, policzki, nos, broda, uszy i odsłonięta szyja. Zwróć również uwagę na kark, gdy masz włosy upięte. Nakładając krem zawsze w tej samej kolejności, rzadziej pominiesz to samo miejsce.
Mała kropka na całą twarz szybko okaże się niewystarczająca. Cancer Council podaje dla osoby dorosłej około jednej łyżeczki na twarz, szyję i uszy jako praktyczną wskazówkę. W poradniku o ilości kremu z filtrem na twarz, szyję i uszy wyjaśniamy bardziej szczegółowo dawkowanie i sposób rozprowadzania. Traktuj zdjęcia jako ilustrację sposobu nakładania; widoczny krem nie jest odmierzoną pełną dawką.

Podczas lunchu lub długiego spaceru
Wybierz stolik naprawdę pod parasolem, a krzesło w cieniu. Sprawdź później: cień przesuwa się, gdy siedzisz i rozmawiasz. Podczas spaceru możesz również wybrać trasę pod drzewami i zaplanować przerwę w cieniu. To drobne zmiany, które łatwo wpleść w popołudniowe plany.

Nakładaj ponownie około co dwie godziny na zewnątrz oraz po pływaniu, intensywnym poceniu się lub osuszeniu. Poświęć na to chwilę. Umyj lub oczyść ręce, jeśli to możliwe, delikatnie usuń pot i nałóż ponownie równomierną warstwę. Jeśli krem przeciwsłoneczny został w domu na umywalce, ten krok staje się trudniejszy. Zatem trzymaj tubkę wśród rzeczy, które zawsze ze sobą zabierasz.
Jeśli później uprawiasz sport, potraktuj to jako nowy czas spędzony na zewnątrz. Sprawdź ochronę na opakowaniu i nałóż przed wyjściem. Odporność na wodę nie oznacza, że warstwa po treningu, podczas którego mocno się pocisz, lub po wytarciu ręcznikiem pozostaje nienaruszona. Nasz przewodnik po kremie przeciwsłonecznym podczas uprawiania sportu pomoże ci przeczytać instrukcje.

Ciemna skóra, zachmurzenie i wcześniejsze częste opalanie
Czy ciemna skóra potrzebuje ochrony?
Tak. Ciemna skóra rzadziej się czerwieni, ale osoby o ciemnej karnacji również są narażone na uszkodzenia wywołane promieniowaniem UV i nowotwory skóry. Wybierz krem przeciwsłoneczny, który łatwo się rozprowadza i pasuje do odcienia Twojej skóry, abyś nadal go stosowała w odpowiedniej ilości. Podczas wspólnego spaceru warto korzystać z cienia niezależnie od karnacji. Z ochroną nie trzeba czekać, aż skóra się zaczerwieni.

A co, jeśli jest zachmurzenie lub chłód?
Sprawdź indeks UV i uwzględnij czas, który spędzisz na zewnątrz. Zachmurzenie lub niska temperatura same w sobie nie są powodem, by zostawić krem przeciwsłoneczny w domu. Przy niskim wskaźniku UV i krótkim czasie spędzonym na zewnątrz sytuacja jest inna niż podczas długotrwałej pracy na zewnątrz, na śniegu lub na dużych wysokościach. Weź pod uwagę indywidualne zalecenia, jeśli jesteś szczególnie wrażliwy na promieniowanie UV, na przykład z powodu leków.
Czy rozpoczęcie stosowania ma sens po latach rzadkiego smarowania?
Tak. Nie da się cofnąć wcześniejszej ekspozycji, ale można pomóc ograniczyć nowe uszkodzenia. Zacznij od następnego wyjścia na zewnątrz i zadbaj, aby łatwo było to powtarzać. Jeśli wcześniej miałeś raka skóry lub już przechodzisz kontrole, stosuj się do zaleceń dotyczących ochrony i kontroli przekazanych przez swojego specjalistę. Nowy nawyk smarowania nie zastępuje tych zaleceń.
Niepokojącą zmianę skórną pokaż lekarzowi
Krem z filtrem ma chronić, a nie leczyć istniejącą zmianę skórną. Poznaj swoją skórę i skontaktuj się ze swoim lekarzem pierwszego kontaktu, jeśli zauważysz coś nowego lub podejrzanego albo jeśli zmiana skórna zmienia wygląd, swędzi lub krwawi. AAD wymienia te zmiany jako powód do oceny. Nie czekaj z tym do kolejnych wakacji ani aż skończy się krem.
Nie musisz samodzielnie porównywać zmiany skórnej z jej zdjęciem w Internecie. Zapisz, co przykuło Twoją uwagę i kiedy, abyś mógł o tym opowiedzieć podczas wizyty. Nawet osoba, która regularnie się smaruje, może zachorować na raka skóry; dlatego poważnie traktuj wszelkie zmiany.
Ułatw sobie sprawę następnym razem
Połóż krem z filtrem obok produktów do codziennej pielęgnacji, trzymaj kapelusz przy drzwiach i po nałożeniu kremu chowaj tubkę do torby. Podczas przerwy najpierw znajdź miejsce w cieniu. Dzięki temu ochrona i ponowne nałożenie kremu łatwo wpiszą się w czynności, które i tak wykonujesz.
W Soluveli pracujemy nad kremem z filtrem na twarz, który łatwo wkomponuje się w taką rutynę. Formuła jest jeszcze w fazie opracowywania. Na stronie głównej poznasz nasze ambicje; poprzez listę osób oczekujących na premierę możesz zapisać się na jedną wiadomość e-mail, w dniu premiery.
Źródła i dalsza lektura
6 źródeł
- WHO — Promieniowanie ultrafioletoweO uszkodzeniach spowodowanych promieniowaniem UV, raku skóry, odcieniach skóry i ochronie od indeksu UV 3.
- AAD — Jak zapobiegać nowotworom skóryPraktyczne porady dotyczące profilaktyki i wskazówki, kiedy zmiany w wyglądzie skóry wymagają oceny lekarza.
- Cancer Council — Informacje o kremach z filtremDziałanie i stosowanie kremów z filtrem; opisana łącznie ilość na twarz, szyję i uszy.
- Van der Pols i wsp., 2006 — Długotrwałe zapobieganie rakowi płaskonabłonkowemuAnaliza długoterminowa australijskiego badania: mniej raków płaskonabłonkowych, brak wyraźnego zmniejszenia liczby raków podstawnokomórkowych.
- Green i wsp., 2011 — Mniej przypadków czerniaka po regularnym stosowaniu kremu z filtremPóźniejsza analiza długoterminowa tego samego badania, dotycząca czerniaków; liczba przypadków jest niewielka.
- Komisja Europejska — Produkty ochrony przeciwsłonecznejEuropejskie wyjaśnienia dotyczące ochrony przed promieniowaniem UVA i UVB oraz logo UVA na produktach z filtrem.




